‘Para politikası güçlü şekilde uygulanmaya devam edecek’

para politikasi guclu sekilde uygulanmaya devam edecek 2fv1mZyb.jpg

para politikasi guclu sekilde uygulanmaya devam edecek 2fv1mZyb.jpg

“`html

2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda Enflasyon ve Ekonomi Beklentileri

Ajans muhabirinin 2026 yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’ndan elde ettiği verilere göre, 2025 yılında Türk lirasının istikrarlı seyri, temel mal fiyatlarının etkisiyle olumlu bir enflasyon eğilimi yaratırken, özellikle kira ve hizmet sektöründeki fiyat artışları, genel enflasyon üzerinde baskı oluşturmaya devam etti.

Gıda fiyatlarında ise enflasyonist baskıların azaldığı gözlemlense de, olumsuz iklim koşlarının etkisi arz yönlü sıkıntılara yol açarak bu olumlu görünümü kısıtladı.

Sıkı para politikası uygulamaları, Türk lirasının reel değer kazanımı ve ekonomik politikalar arasında sağlanan uyum, dezenflasyon sürecinin devamlılığını sağlarken, Eylül 2025 itibarıyla yıllık tüketici enflasyonu 2024 sonuna kıyasla yaklaşık 11,1 puan düşerek %33,3 seviyesine geriledi.

2025 Yılı Enflasyonda Beklentiler

2025’in ilk çeyreğinde döviz kurlarındaki dalgalanmalara rağmen temel mal fiyatları üzerinde ılımlı bir görünüm yaşanırken, olumsuz iklim koşulları gıda fiyatlarını etkileyerek enflasyonist baskıları artırdı. Ücret ayarlamaları ve geçmiş enflasyona bağlı fiyat ayarlama eğilimleri, hizmet sektöründeki fiyat artışlarının devam etmesine neden oldu.

Bu süreçte, Mart ayı itibarıyla TÜFE’de yıllık artış oranı %38,1 seviyesindeydi. İkinci çeyrekte, gıda ve hizmet sektörlerinde yıllık enflasyonda yavaşlama gözlemlenirken, enerji ve temel mallarda sınırlı bir artış yaşandı; böylece TÜFE’deki yıllık artış oranı %35,1’e düştü.

Üçüncü çeyrekte mevsimsel etkiler nedeniyle gıda ve hizmet fiyatlarının yükselmesine rağmen Türk lirasının stabil duruşuyla temel mal fiyatları enflasyonu ılımlı seyretti. Eylül ayı itibarıyla TÜFE’deki yıllık artış %33,3’e geriledi.

2025 yılı boyunca temel mal fiyatlarındaki eğilim, iç talep ve döviz kurlarındaki gelişmelere bağlı olarak istikrarlı bir seyir izledi. Hizmet fiyatları, ilk çeyrekte ücret artışları ve fiyat ayarlamaları nedeniyle hızla yükseldi.

İkinci çeyrek itibarıyla baz etkisi doğrultusunda bir düşüş yaşanmasına rağmen, hizmet enflasyonu yüksek seviyelerde kalmaya devam etti. Temel mal ve hizmet gruplarındaki gelişmeler doğrultusunda Özel Kapsamlı TÜFE Göstergeleri (B) ve (C) endekslerindeki yıllık artış Eylül 2025 itibarıyla sırasıyla %32,9 ve %32,5 olarak gerçekleşti.

Para Politikası ve Gelecek Beklentileri

Para politikalarının kararlı şekilde sürdürülmesi, mali politikaların güçlü desteği ve arz yönlü politikaların etkisiyle yurt içi talebin dengelenmesi, döviz kurlarındaki istikrar ile birlikte aylık enflasyonda düşüş sağlanması bekleniyor. Yıl sonunda TÜFE’deki yıllık artış oranının yukarı yönlü riskler olmasına rağmen %28,5 seviyesinde gerçekleşmesi öngörülüyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), fiyat istikrarının sağlanması amacıyla para politikası uygulamalarını enflasyon hedeflemesi rejimi çerçevesinde sürdürecek. 2024 yılının ilk çeyreğinde, 2023 yılındaki para politikası duruşunu koruyarak, hizmet enflasyonunun hedeflendiğinden yüksek seyretmesi nedeniyle politika faizini toplamda 750 baz puan artırdı.

TCMB, Nisan-Kasım döneminde politika faizini %50 seviyesinde sabit tutarak yurt içi talep yavaşlarken enflasyonda dalgalanmalar gözlemledi. 2024 Aralık’ta gerçekleştirilen 250 baz puanlık indirimle birlikte, 2025’in ilk çeyreğinde yurt içi talebin enflasyon üzerindeki olumlu etkisi nedeniyle politika faizi 500 baz puan daha indirildi.

2025’in ikinci çeyreğinde finansal piyasalardaki volatilite ve global riskler göz önünde bulundurularak politika faizi 350 baz puan arttırıldı. Üçüncü çeyrekte dengelenme ile birlikte 550 baz puan indirilen faiz, Ekim ayında 100 baz puan daha düşürülerek %39,5 seviyesine ulaştı.

Para Tabanındaki Değişiklikler

Eylül 2025 itibarıyla TCMB’nin altın hariç brüt döviz rezervi, 2024 yılı sonuna göre 4 milyar dolar azalarak 86,7 milyar dolara geriledi. 2025 üçüncü çeyrek itibarıyla para tabanı %14 artış gösterirken, toplam emisyon 198,3 milyar lira yükseldi. Aynı dönemde TCMB dış varlıkları 25,7 milyar dolar, toplam yükümlülükleri ise 20,5 milyar dolar artış kaydetti.

TCMB’nin net dış varlık pozisyonundaki artış ise 5,2 milyar dolara ulaştı. M1, M2 ve M3 para arzları, Eylül 2025 itibarıyla 2024 yılı sonuna göre sırasıyla %39,8, %30,1 ve %30 büyüdü. M1 para arzındaki artış, yabancı para cinsinden vadesiz mevduat artışından kaynaklandı. M2 para arzındaki yükseliş ise M1 para arzındaki ve TL cinsi vadeli mevduatlardaki değer kazanımından etkilendi.

Enflasyonla Mücadelede Alınacak Önlemler

Orta vadede kalıcı fiyat istikrarını sağlamak amacıyla, TÜFE’de yıllık artış hızının 2026 sonunda %16 seviyesine ulaşması hedefleniyor. Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı çerçevesinde belirtilen hedefler doğrultusunda, enflasyonu düşürmeye yönelik politika ve stratejiler netleşti. Para politikası araçları, enflasyon oranını azaltmak amacıyla etkin bir şekilde kullanılacak; maliye politikaları ise bu doğrultuda organize edilecek.

TCMB’nin fiyat istikrarını sağlamak için parasal aktarım mekanizmasının etkinliğini artırmaya yönelik kararlı adımlar atması ve dalgalı döviz kuru rejiminin devam etmesi planlanıyor. Finansal istikrarın sağlanması amacıyla Türk lirası cinsinden varlıkların gün geçtikçe arttırılması desteklenecek.

Konut kira ve satışlarının fiyat artışlarının enflasyon üzerindeki olumsuz etkilerini minimize etmek için, konut arzını artıracak ve erişimi kolaylaştıracak projeler devreye alınacak. Bu kapsamda İlk Evim Arsa Projesi, 235 bin hak sahibine ait arazilerin tahsisi yoluyla hayata geçirilecektir.

Üretim maliyetlerini yükselten ve ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyen hizmet fiyatları üzerindeki baskıların azaltılması sağlanacak; böylece hizmet fiyatlarında katılıkların önüne geçilecektir. Enflasyonun ekonomik ve toplumsal yaşama etkileri konusundaki farkındalığını artırmak için toplumsal mutabakat güçlendirilecek ve enflasyonla mücadele konusunda daha şeffaf ve katılımcı bir iletişim stratejisi izlenecek.

Merkez Bankası’nın para politikası kararları, Enflasyon Raporu ve Finansal İstikrar Raporu gibi tüm iletişim kanallarında kamuoyu ile net bir şekilde paylaşılacak. Enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışlarının TCMB hedefleri ile uyumlu bir şekilde yönetilmesi sağlanacaktır.

“`